Je zou het misschien niet verwachten maar het is nog allerminst zeker dat de kerncentrale in Borssele uiterlijk 31 december 2003 stilgelegd is. Naast alle pogingen van de EPZ, de eigenaar van de centrale, om een politiek nieuwe situatie te creëren, ligt er de uitspraak van de Raad van State die het sluitingsbesluit onlangs vernietigd heeft.
Hoewel de reden voor vernietiging van het sluitingsbesluit puur formeel was (de overheid heeft destijds niet op de juiste wijze het besluit genomen) kan het vergaande consequenties hebben. De regering heeft weliswaar meteen verklaard ervan uit te gaan dat ze een nieuw besluit(nu op juiste wijze geformuleerd en bekrachtigd) op tijd rond zal krijgen,binnen diezelfde overheid zijn krachten aan het werk die het alleen maar prachtig vinden als dat niet zou lukken.Met name het ministerie van Economische Zaken (EZ), met voorop minister Jorritsma, laat niet na te pas en te onpas te melden dat ze sluiting van Borssele in 2003 eigenlijk onzin vindt. De EPZ, het ministerie van EZ en met name de kamerfracties van CDA en VVD spelen elkaar balletjes toe en zijn achter de schermen een situatie aan het regisseren die het nog moeilijk zal maken vast te houden aan de sluitingsdatum.
Lobby
De EPZ viert in elk geval alvast feest. Ze heeft dan ook in relatief korte tijd een zeer effectieve lobby op gang gebracht, compleet met gemobiliseerde werknemers, directe acties op het Binnenhof mooie pakketten met informatie over de nieuwste inzichten met betrekking tot de zegeningen van kernenergie, etc, Bovendien zijn ze wel zo slim om nu als een haas nieuwe feiten te gaan creëren; ongegeneerd kondigde de EPZ aan nieuwe contracten te zullen gaan afsluiten voor de levering van brandstof (uranium) door derden aan de centrale en voor levering van elektriciteit aan klanten.
Hoe meer er financieel en juridisch dichtgetimmerd wordt, hoe moeilijker het voor de overheid zal worden om een nieuw besluit te nemen dat het wel haalt bij de rechtbank.Om enigszins in te kunnen schatten hoeveel kans een nieuw sluitingsbesluit maakt, is het nodig even terug te gaan naar 1994 als in de Tweede Kamer verhitte debatten worden gevoerd over de toekomst van Borssele. Aan de orde was een investeringsplan voor de kerncentrale, noodzakelijk om te kunnen voldoen aan de dan geldende veiligheidseisen. Er bleken hier zoveel bezwaren tegen te zijn dat de toenmalige minister van EZ, Weijers, toezegde een Kamerbesluit over de vraag of een dergelijke investering (470 miljoen) nog wel gewenst is, te zullen volgen.Daarop volgde een welhaast on-Nederlands tafereel met veel heen- en weer geren en gebel; de Kamermeerderheid die uiteindelijk voor sluiting stemde was zeer nipt (eerst eindigde de stemming op 73 tegen 73, de dag erna, nadat de juiste Kamerleden waren teruggekeerd uit ziekbed en buitenland, wordt het 77 voor sluiting voor 2004 en 73 stemmen tegen sluiting), Vervolgens gaf de directie van de kerncentrale zelf aan geen zin meer te hebben in de investering (die halen ze er immers niet meer uit).Dit leidde vervolgens tot de conclusie dat de centrale eigenlijk meteen dicht moest (anders voldeed ze immers niet meer aan de veiligheidseisen).
Dat ging de minister (en de Kamer) te ver. Weijers besloot tot een tussen(schijn) oplossing; sluiting voor 2004, wel investeren en de eigenaar compenseren voor dreigend financieel verlies. Met onder andere als gevolg dat de centrale nu alweer twee jaar hardop roept dat sluiting binnen een paar jaar zo'n enorme kapitaalsvernietiging is.
Klimaatbeleid
Inmiddels zijn de verhoudingen in de Kamer veranderd maar het is de vraag of dat veel oplevert. Mocht het tot een politiek debat komen en de regering maakt het weer tot een vrije kwestie, dan is het nog maar de vraag naar welke kant het muntje dit keer zal vallen. De kleine rechtse fracties zijn gevoelig voor werkgelegenheidsargumenten (Zeeland - groot deel van hun achterban) en helaas lijkt het voor bijvoorbeeld de PvdA minder belangrijk geworden om rond kernenergie hoe-dan-ook vast te houden aan het milieubelang. Met name omdat de PvdA dit jaar zaken moet doen op een ander milieu terein; het klimaatbeleid. Nederland (Pronk, PvdA-minister die in elk geval met zijn internationale milieubeleid nog wel wil scoren) is eind dit jaar gastland voor de internationale klimaatconferentie. Nederland is een van de weinige landen die aangegeven heeft hoe ze haar CO2-reductiedoelstellingen wil realiseren; de helft binnenlands en de andere helft in het buitenland. De 'Nederlandse helft' kan alleen gehaald worden als een van de pijlers van dat plan, het sluiten of omschakelen van de kolencentrales, niet onderuitgehaald wordt.
De PvdA-fractie is er veel aan gelegen de sector mee te laten werken aan het Pronk-klimaatplan. Laat de EPZ nou ook, naast die ene kerncentrale,een aantal kolencentrales bezitten. Hoewel de PvdA tot nu toe zegt haar poot stijf te zullen houden, gaan er geruchten dat de kerncentrale in Borssele wel eens het wisselgeld in een omvangrijke deal zou kunnen worden; langer draaien als de kolencentrales omgebouwd of gesloten worden.
Het wordt dus spannend. Allereerst zal de overheid ervoor moeten zorgen dat er geen onomkeerbare situaties worden gecreëerd door ervoor te zorgen dat de EPZ niet allerlei contracten af gaat sluiten. Belangrijker nog is zichtbare pressie op de politiek om duidelijk te maken dat dit onderwerp niet zomaar even afgekaart zal kunnen worden.
Peer de Rijk - WISE Amsterdam
Gepubliceerd in Aktieblad Ravage www.antenna.nl/ravage
Ravage is een onafhankelijk actieblad dat driewekelijks verschijnt. Het blad richt zich op progressieve mensen en groepen, met name niet partijgebonden actie- en pressiegroepen. Informatie die relevant is voor deze groepen, komt weinig aan bod in de reguliere media. Het gaat hierbij om informatie en discussie op het gebied van velerlei maatschappelijke thema's. Verder in Ravage een gevarieerde agenda, culturele activiteiten, jouw mening...