Een Operational Safety Review Team (OSART) van het Internationaal Atoom Energie Agentschap (IAEA) bestaande uit 10 internationale experts, bezochten in de periode van 6 tot 24 oktober 1986 op verzoek van de Nederlandse regering, de kernenergiecentrale Borssele. Tijdens dit bezoek werd de bedrijfsvoe-ring van de centrale kritisch onderzocht en werden adviezen gegeven om de veiligheid van het bedrijf van de centrale verder te verhogen. Door het team werden een negental gebieden aan een onderzoek onderworpen: management, Organisatie en beheer; opleiding; bedrijfsvoering; technische onder-steuning; onderhoud; bedrijfservaring; stralenbescherming; chemie en alarmplan/-regeling.
De resultaten van het OSART-onderzoek zijn beschreven in het OSART-rapport Borssele. Hierin zijn de bevindingen van het team vastgelegd alsmede de aanbevelingen om de veilige bedrijfsvoering van de centrale te verbeteren.
Het team vond dat de centrale een adequaat ontwerp heeft, goed onderhouden is en bedreven wordt door een zeer ervaren staf. De bedrijfsveiligheid verdiende echter aandacht. Met name verdiende aandacht het aantal gekwalificeerde operators in de wachtploegen, het toezicht van en door de wacht en de administratieve controle betreffende hèt bedrijfsgereed zijn van veiligheidsapparatuur. Ook de omvang van het bewakings- en beproevingsprogramma om periodiek het goed functioneren van veiligheidsapparatuur te verifiëren, werd niet voldoende bevonden. Op basis hiervan concludeert het OSART dat er onvoldoende waarborg is dat de centrale reageert zoals in de veiligheidsanalyses is verondersteld. Aanbevolen wordt prompte maatregelen te treffen inzake de controle van de status van veiligheidsapparatuur en een verificatie van de bestaande status van de installatie.
In meer gedetailleerde vorm zijn de voornaamste aanbevelingen in de door OSART onderzochte gebieden:
- het actualiseren van management(hulp)middelen en toezichtstechnieken, waaronder de kwaliteitsborging en het documentatiebeheer;
- het opstellen van een gestructureerd opleidingsprogramma;
- uitbreiding van de wachtploegen alsmede een systematische verificatie van de status van de installatie;
- uitbreiding van het beproevingsprogramma tijdens bedrijf;
- een doeltreffender en gestructureerde terugkoppeling/verwerking van bedrijfservaringen en
- het inrichten van een versterkte noodruimte op het terrein van de centrale alsmede uitbreiding van instrumentatie buiten en binnen het gecontroleerde gebied.
Ten aanzien van alarmplan/-regeling worden ook indirect aanbevelingen aan de overheid gedaan om in samenwerking met de centrale tot een goed alarmplan/-regeling te komen. Zo wordt aanbe-volen één document voor de alarmregeling op te stellen waarin tevens de verantwoordelijkheden zijn vastgelegd. Eén ministerie zou "voortrekker" moeten zijn en elke 2 jaar zou een integrale oefening dienen te worden gehouden. Ook de afstemming van het gebeuren op de vestigingsplaats en daar-buiten verdient aandacht met name de eerste uren na een ongeval.
Post-OSART-werkplan
Op basis van het OSART-rapport is door de kerncentrale Borssele (KCB) een post-OSART-werkpian opgesteld met een 28-tal projecten om uitvoering te geven aan de aanbevelingen van het OSART. Dit plan geeft een opsomming van alle activiteiten en maatregelen die zijn of worden ingevoerd, inclusief de bijbehorende afwikkelingstermijnen.
Er is een eenduidige relatie tussen ieder project en de aanbeveling in het OSART-rapport. Om de aansluiting van het werkplan KCB op het OSART-rapport echter beter inzichtelijk te maken is de notitie "Post-OSART-werkplan Kernenergiecentrale Borssele" opgesteld.
In het KCB-werkplan is onderscheid gemaakt tussen prompte, korte en lange termijn maatregelen. De prompte maatregelen zijn onmiddellijk na het ter beschikking komen van de betreffende aanbe-veling in gang gezet en gerealiseerd waaronder:
- het verwijderen van ongeautoriseerde tekeningen;
- de uitbreiding van de wachtploeg;
- uitbreiding van instrumentatie buiten en binnen het gecontroleerde gebied;
- een systematisch onderzoek naar de status van systemen en componenten en
- de implementatie van de procedure voor het gebruik van het ventilatiesysteem in de regelzaal.
De korte termijn maatregelen betreffen onder meer:
- het opzetten van een kwaliteitsborgingssysteem met bijbehorende planning alsmede de kwali-teitsborgingsprocessen van documentatiebeheer en ontwerpwijzigingsbeheer;
- een studie betreffende de huidige Organisatie inclusief voorstellen voor ontwikkeling en invoering van managementsystemen;
- de opzet van een opleidings- en heropleidingsprogramma inclusief een verbeterde systematische registratie en documentatie;
- het uitvoeren van veelvuldiger controles in de installatie alsmede een verbeterd registratiesysteem voor tijdelijke wijzigingen;
- een vooronderzoek voor het opzetten van een preventief onderhoudsprogramma;
- uitvoering van een onderzoek naar de beproevingen van veiligheidsrelevante systemen en componenten;
- opzet van de procedure ter evaluatie van externe en interne storingen.
Maatregelen die op de lange termijn zullen worden genomen zijn o.a.:
- invoering van het gehele kwaliteitsborgingssystemen incl. kwaliteitscontrole;
- invoering van voorgestelde managementsystemen waaronder taakstructuuranalyses;
- implementatie van het gestructureerde (her)opleidingsprogramma;
- werving en opleiding van nieuw wachtpersoneel;
- invoering van een gestructureerd onderhoudsbeheerssysteem en het aanmaken van een geauto-riseerd actueel tekeningenpakket;
- aanpassing Technische Specificaties betreffende de periodieke beproevingen;
- invoering van een procedure om externe en interne storingen te evalueren;
- invoering van een systeem voor het testen en kalibreren van stralingscontrolemeetapparatuur;
- formaliseren van rapportages van afwijkende chemische parameters;
- realisatie van de uitvoering/inrichting van de noodruimte.
De overige aanbevelingen t.a.v. alarmplan/-regeling zullen in samenwerking met de overheid worden uitgevoerd.
Vervolg-OSART-missie/rapport
Op verzoek van de Nederlandse regering heeft in de periode van 6-10 april 1987 een vervolg-OSART een bezoek gebracht aan de centrale. Dit bezoek diende om te bezien of het oorspronkelijke OSART-rapport goed was begrepen, om de inmiddels genomen maatregelen te beoordelen en om even-tueel commentaar te leveren op de maatregelen op de lange termijn.
De door KCB genomen prompte en korte termijn maatregelen werden correct bevonden.
Door het team werden geen afwijkingen of momenten van onvoldoende duidelijke status van veilig-heidssystemen gevonden. Aan de hand van het post-OSART-werkplan van KCB werden de projecten doorgenomen. Ze voldeden aan de OSART-aanbevelingen. De stand van zaken van de verschillende projecten wordt kort omschreven en vastgesteld wordt dat er goede vooruitgang is geboekt. Enkele projecten worden als voltooid beschouwd zoals:
- het toezicht van en door het wachtpersoneel alsmede de communicatie van en tussen het wacht-personeel;
- het aantal bezoekers inclusief de bezoektijd in het containment en
- de formalisatie van de rapportage t.a.v. gasvormige en vloeibare lozingen.
Het post-OSART-werkplan wordt zeer ambitieus genoemd. Door het management dienen echter wel prioriteiten te worden gesteld, zodat een continu veilige bedrijfsvoering gewaarborgd blijft. Een geleidelijke implementatie van de lange termijn projecten wordt aanbevolen.
