Een minder gevoelig mens komt 's ochtends op zijn werk en begint aan zijn dagtaak, terwijl een hypersensitief mens op dezelfde werkvloer opmerkt dat "de baas met zijn verkeerde been uit bed is gestapt, een collega waarschijnlijk met ruzie van huis is gegaan en dat er een stapel boeken op een tafel ligt die er gisteren nog niet lag". Hij/zij zal dan eerst deze indrukken moeten verwerken voordat hij/zij aan de slag kan gaan. Maar er komen steeds nieuwe dingen bij... en ook die worden allemaal intens beleefd.
Gevoeligheid kan goed zijn of lastig, afhankelijk van de omstandigheden. Als er een wervelwind op tilt is, bijvoorbeeld, is het aannemelijk dat een hypersensitief mens het gevaar eerder voelt aankomen. De kunstenaar heeft meer kans subtiele details in een schilderij aan te brengen, de muzikant zal zijn muziek werkelijk "voelen". En de student in het klaslokaal heeft meer kans de jonge vogeltjes in het vogelnestje buiten in de boom op te merken of afgeleid worden door het genies van een verkouden medestudent... Grote gevoeligheid is een eigenschap van zowel hoogbegaafde als creatieve mensen... en een groot aantal ADHD'ers beschrijft zichzelf als bijzonder gevoelig.
De zintuigen van hypersensitieve mensen worden in onze snelle en luidruchtige samenleving steevast overprikkeld. Een bezoekje aan een winkelcentrum of markt betekent een regelrechte aanval op hun fijngevoeligheid. Dr. Aron (auteur van de boeken Hoog sensitieve personen - Hoe blijf je overeind als de wereld je overweldigt en Hoog sensitieve personen in de liefde - Hoe ga je om met relaties als de wereld je overweldigt) gelooft dat de meeste hypersensitieve mensen introvert zijn, maar zij onderscheidt ook een tweede type -waarin ik mij direct herkende-. Dit type hypersensitieve mensen is "zowel bijzonder nieuwsgierig als voorzichtig, moedig als angstig, snel verveeld als snel overprikkeld. Het optimale niveau van stimulering komt heel nauw bij hen. Je zou kunnen zeggen dat er een constante machtsstrijd woedt in deze mensen..." Van dit type mens wordt gezegd dat hun systeem een enorme behoefte heeft aan enerzijds "pauzes om bij te komen" en anderzijds "intense activeringsprikkels".
Volgens Dr. Aron handelen hoog sensiteive mensen meer vanuit de rechterhersenhelft (minder lineair, meer creatief). Zij denken vaak na over hun eigen denken, zijn in staat te leren zonder zich bewust te zijn van het feit dat zij hebben geleerd (intuïtief) en worden vaak diep geraakt door de gemoedstoestand van anderen. Hypersensitieve mensen hebben een veel grotere kans op allergieën of overgevoeligheid voor stoffen en substanties. Bovendien slapen zij vaak veel minder goed.
Dit zijn de mensen met een vaak goed ontwikkeld "zesde zintuig": de dromers, hoogst intuïtieve artiesten of uitvinders. Zij zijn gewetensvol, voorzichtig en wijs! (Wie wil zich daar nu niet in herkennen???)
Lees
Thirza's
persoonlijk verhaal over haar ADHD met hypersensitiviteit!
Mijn leven lang zijn er al "kleinigheden" die mij bijzonder opwinden, terwijl anderen er helemaal geen last van schijnen te hebben. Ik kan absoluut niet tegen kleding met elastiek rond mijn polsen en taille of etiketjes in mijn nek. Mijn horloge bungelt los rond mijn pols.
Er zijn ontelbaar veel soorten voedsel die ik vermijd vanwege hun structuur, niet eens door de smaak. Zo hou ik bijvoorbeeld van tomatensaus op de spaghetti enz., maar ik kan absoluut geen stuk rauwe tomaat eten. Hetzelfde geldt voor een aantal vruchten die ik vanwege hun specifieke structuur niet weg krijg. Een rauwe appel vind ik lekker, maar ik ga over mijn nek van een gebakken appelschijf. Uit eten gaan is een ramp voor mij en mijn tafelgenoot, want ik moet precies weten wat ergens in zit, voordat ik kan eten. Mijn maag en darmen zijn gevoelig en reageren op ongewoon gekruid voedsel, zoals zij ook overstuur raken van stress.
Vanaf mijn kindertijd had ik last van allergieën en ademhalingsproblemen. Ik ben nog steeds allergisch voor bepaalde geuren, stoffen en schimmels, hooi, bepaalde planten en bloemen, gras, bladeren, dierenharen en allerlei soorten noten (met uitzondering van pinda's, maar dat zijn dan ook geen noten)...
Mijn huid is extreem droog en ik heb last van eczeem. Ondanks mijn droge huid heb ik vaak last van puistjes. In de zomer kan ik de zon nauwelijks velen omdat ik snel oververhit raak. In de winter heb ik het continu koud en de koude wind doet me pijn over mijn hele lijf.
Ook mijn gehoor is hypersensitief en overgevoelig. Na een avond uit galmen de hoge tonen nog een heel etmaal door mijn hoofd. Het volume van radio en tv staat altijd zacht (wat anderen weer stoort, omdat zij niets kunnen horen). Wanneer ik een ongewoon geluid hoor, kan ik me nergens meer op concentreren totdat ik de geluidsbron heb gevonden. Pas daarna kan ik verder met hetgeen ik aan het doen was.
Ik ben bovendien erg gevoelig voor aanrakingen van mensen, of ik moet aangeraakt willen worden. Pas sinds kort ben ik in staat iemand te omhelzen en omhelst te worden door iemand, zonder dat ik het gevoel heb te stikken. Wanneer iemand mij te lang vasthoudt, raak ik in paniek en voel ik me haast claustrofobisch. Ik heb problemen met liften en voel me benauwd in een grote menigte.
In een poging te ontdekken of deze
vormen van hypersensitiviteit vaker voorkomen bij mensen met ADHD, heb
ik een "niet-wetenschappelijk verantwoorde" test gedaan met 65 ADHD-volwassenen
die ik heb ontmoet op een conferentie.
Dit zijn de resultaten:
Volwassenen met een overgevoelige tastzin noemen sterke voor- en afkeur voor bepaalde soorten kleding. Zij kunnen vrijwel allemaal niet tegen kleding met etiketjes in de nek, knopen die de huid raken, stiksels van nylon enz. Sieraden (met name van koper en nikkel) en stoffen als wol en synthetische materialen op de huid irriteren hen vaak in extreme mate.
Sociale bijeenkomsten zijn een ramp voor overgevoelige mensen. Vrijwel allemaal ervaren zij het als zeer ongemakkelijk wanneer iemand hen plotseling aanraakt. Veel van hen verafschuwen het handenschudden met en kussen van aanwezigen. Wanneer een aanraking of omhelzing van achter komt is het effect dubbel: niet alleen is de aanraking onaangenaam, maar velen hebben ook de neiging ontzettend te schrikken. Zulke onverwachte aanrakingen doen een groot beroep op de zelfbeheersing de "dader" niet te slaan of uit te schelden.
Vrijwel alle hypersensitieve mensen voelen zich oncomfortabel op drukke plaatsen, zoals in volle liften, bussen, metro's, restaurants, winkels en op markten. Winkelen op een zaterdagmiddag is voor hen een constant gevecht tegen woedeuitbarstingen, omdat anderen hen voor de voeten lopen of terloops aanraken.
| Bent u overgevoelig voor: | Mensen met ADHD | Mensen zonder ADHD |
| labels of elastiek in kleding? | 70% | 20% |
| het gewicht van kleding? | 40% | 10% |
| bep. materialen (wol, synthetisch enz.)? | 70% | 30% |
| Hebt u fijne zintuigen voor: | ||
| bep. voedselstructuren? | 40% | 10% |
| bep. smaken? | 70% | 10% |
| Bent u allergisch voor: | ||
| bep. voedingsmiddelen? | 30% | 10% |
| stof/schimmels? | 60% | 30% |
| pollen? | 50% | 20% |
| grassen? | 40% | 10% |
| bloemen? | 40% | 10% |
| dieren? | 40% | 10% |
| Hebt u een gevoelige huid? | ||
| psoriasis | 10% | 10% |
| droge huid | 60% | 30% |
| huiduitslag | 40% | 0% |
| eczeem | 40% | 10% |
| Bent u overgevoelig voor: | ||
| kou? | 60% | 30% |
| warmte? | 70% | 10% |
| Bent u overgevoelig voor geluiden? | 70% | 20% |
| Bent u overgevoelig voor aanrakingen? | 60% | 10% |
| Bent u claustrofobisch | ||
| in liften? | 20% | 20% |
| in mensenmassa's? | 60% | 20% |
| Hebt u een overgevoelig maagdarmstelsel? | 50% | 30% |
| Bent u overgevoelig voor bep. geuren? | 60% | 20% |
Hoewel dit een niet-wetenschappelijk onderzoek was, lijken de resultaten erop te wijzen dat ADHD'ers inderdaad meer last hebben van overgevoeligheid dan mensen zonder ADHD.
Bron: Follow Up Report door Mary Jane Johnson
| 1. Ik ben me bewust van subtiele
signalen in mijn omgeving. 2. Ik kan subtiele geuren, smaken, geluiden en kunstwerken waarnemen en ervan genieten. 3. Ik word makkelijk overdonderd door fel licht, sterke geuren, grove weefsels of sirenes. 4. Ik voel me ongemakkelijk in een lawaaiige omgeving. 5. Ik voel me niet goed met veel drukte om me heen. 6. Ik schrik gemakkelijk. 7. Als ik erge honger heb, heeft dat invloed op mijn concentratie of mijn humeur. 8. Stemmingen van de mensen om mij heen hebben invloed op mij. 9. Als mensen zich niet op hun gemak voelen in een bepaalde ruimte, weet ik meestal wat er moet gebeuren om dat te verbeteren, zoals het licht dimmen of het meubilair verplaatsen. 10. Ik ben nogal gevoelig voor pijn. 11. Ik ben zeer gevoelig voor cafeïne. 12. Ik bespeur bij mezelf de behoefte om mij op drukke dagen terug te trekken in bed, in een donkere kamer of een andere plek waar het stil is en ik alleen kan zijn. 13. Ik heb een rijk en complex gevoelsleven. 14. Ik kan diep geroerd raken door kunst of door muziek. 15. Ik ben consciëntieus. 16. Ik raak van slag als ik in korte tijd veel moet doen. 17. Ik raak geïrriteerd als iemand mij te veel dingen tegelijk wil laten doen. 18. Ik doe erg mijn best om geen fouten te maken of dingen te vergeten. 19. Ik kijk nooit naar gewelddadige films of televisieprogramma's. 20. Veranderingen in mijn leven brengen me van mijn stuk. 21. Het vermijden van situaties die mij van streek maken of overstelpen, heeft bij mij een hoge prioriteit. 22. Als iemand mij op de vingers kijkt of als ik met iemand moet wedijveren, dan zijn mijn prestaties veel minder dan gewoonlijk. 23. Als kind werd ik door mijn ouders en leraren gevoelig of verlegen gevonden. |
| Wie twaalf of meer van de uitspraken op zichzelf van toepassing acht, is waarschijnlijk een HSP. HSP's hebben sneller last van lawaai en fel licht en zijn gevoelig voor de stemmingen van de mensen om hen heen. Ze hebben sneller in de gaten als iemand zich niet op zijn gemak voelt en weten vaak ook wat er zou moeten gebeuren om dat te verhelpen. Hun terughoudendheid of verlegenheid weerhoudt HSP's er echter vaak van om dat hardop te zeggen. De prestaties van HSP's gaan achteruit als anderen hen op de vingers kijken of als ze moeten wedijveren met bijvoorbeeld collega's. Eén uitspraak in de checklist springt er volgens Elaine Aron echt uit: "Als kind werd ik door mijn ouders en leraren gevoelig of verlegen gevonden." Als u zich in deze uitspraak herkent, dan is dat veruit de sterkste aanwijzing dat u een HSP bent. Dit te herkennen en te erkennen is volgens Aron de belangrijkste stap. Daardoor gaat de deur open om met het verleden af te rekenen en een nieuwe weg in te slaan. Op die weg bevinden zich niet alleen deuren die voor altijd gesloten zullen worden, maar vooral ook onbekende deuren die plotseling opengaan. Dan is de tijd aangebroken om bewust van de gevoeligheid te profiteren. Bron: Psychologie Magazine, mei 2000 |
Marian van den Beuken, zelf
HSP, heeft een HSP-nieuwsbrief per e-mail opgezet. Het doel van de nieuwsbrief
is wederzijdse ondersteuning en uitwisseling. Het gaat erom een positieve
visie op hoog-gevoeligheid centraal te stellen, ‘zodat we onze HSP-ervaringen
kunnen her-ijken en daardoor meer vrede krijgen met wie we zijn en krachtiger
onze speciale kwaliteiten kunnen uitdragen naar de maatschappij.’
De nieuwsbrief wil vermijden
dat mensen elkaar ongevraagd raad gaan geven en wil ook geen discussigroep
of chatbox worden. Maar wie rechtstreeks in discussie wil gaan, kan dat natuurlijk
altijd doen.
Voor meer informatie of een abonnement op de nieuwsbrief, stuur je een mailtje naar Marian van den Beuken.
Marian van den Beuken heeft ook de website ANIMA
- Gevoeligheid als kracht gemaakt en twee boekjes geschreven die uitgegeven
worden door Ankh-Hermes: Hoogevoeligheid als
uitdaging en Hooggevoeligheid als levenskunst.
Om in het vervolg allerlei onbegrip van en schade in mijn naaste omgeving te voorkomen, heb ik daarom een gebruiksaanwijzing geschreven die ik te pas en te onpas uitdeel aan mensen waarmee ik omga. Andersom vind ik het ook fijn te weten waarmee ik rekening moet houden bij anderen... Dat maakt het leven en de omgang wel zo eenvoudig!
Benieuwd naar mijn gebruiksaanwijzing?
Literatuur:
Hoog
Sensitieve Personen - Hoe blijf je overeind als de wereld je overweldigt
Hoog
Sensitieve Personen in de liefde - Hoe ga je om met relaties als de wereld
je overweldigt
Het Hoog Sensitieve Kind - Help je kinderen op te groeien in een wereld die
hen overweldigt
Hooggevoeligheid
als uitdaging
Hooggevoeligheid
als levenskunst
Justine Pardoen schreef op Ouders online
een recensie van het boek Hoog sensitieve personen
van Elaine Aron.
ADHD-kinderen kunnen veel dingen tegelijk waarnemen
en hun ogenschijnlijk chaotische gedrag ontstaat wanneer de omgeving geen
tijd en ruimte biedt voor de verwerking ervan. Meer daarover lees je in Hoe
help je een watje het leven te leven?, waarin het principe van de
HSP's (Hoog Sensitieve Personen) wordt uitgelegd.
Lees meer over geluidsovergevoeligheid en
een mogelijke behandeling ervan:
Wat
is hyperacusis (overgevoeligheid voor geluid)?
Praktijk
voor Auditieve Integratie
hooggevoelig.nl
Gevoeligheid
als kracht
HSP
Vlaanderen
Judith Scheepstra - Gevoelig,
verlegen en gemakkelijk van streek
Wat is ADHD?
| ADD of ADHD? | ADHD
bij vrouwen | Onderzoeksresultaten
|
Ritalin, ja of
nee? | Therapie en coaching | Literatuur
| Uit de media | Voeding
en gedrag | Partners | Nieuws
|
Hoera | Jagers
in een boerenwereld | ADHD en creativiteit
|
ADHD en hoogbegaafdheid
| Beroemde AD(H)D'ers | Lachen
om ADHD |
Persoonlijke
verhalen |
Checklist |
Diagnosecriteria |
Weet wat je hebt!
| Maak werk van werk! | Hou
de moed erin! | Maak contact! | Werk
aan je relatie! |
Verwarring
en overlap | Bipolaire stoornissen
| Angst & Dwang (OCS) |
Gilles
de la Tourette | Borderline
| Autisme (PDD) |
Hypersensitiviteit
| Dyslexie |
Hyperactieve links
|
Praathoek |
E-mailcontact |
Site-overzicht | Recentelijk geüpdatet | Zoeken
©
Deze site
is samengesteld, vertaald en bewerkt door Anne-Marie van der Gouw.
Niets van
deze website mag worden overgenomen voor hergebruik op Internet of in andere
media,
zonder
mijn uitdrukkelijke, schriftelijke toestemming.
Bovendien
sta ik niet toe dat er munt geslagen wordt uit mijn werk!
Zie: Kees
Krijnen!
